ตารางนี้ไม่ได้แทนที่เภสัชตำรา แต่เมื่อคุณต้องเช็คขนาด amox-clav สำหรับ Poodle 5 กก. ตอน 5 ทุ่ม ตาราง 1 หน้าติดผนังคลินิกจะเร็วกว่าเปิด Plumb’s 800 หน้า
23 ยาด้านล่างคัดเลือกจาก WSAVA Essential Medicines ตรวจสอบขนาดจาก BSAVA 11th + Plumb’s 7e + Merck Vet Manual และเช็ค availability ในไทย มาเลเซีย เวียดนาม
ตรวจสอบกับเภสัชตำราทุกครั้งก่อนสั่งยา ขนาดอาจแตกต่างตามโปรโตคอลคลินิกและสภาพผู้ป่วย
วิธีอ่านตาราง
- ขนาดยา = mg/kg ยกเว้นระบุเป็นอย่างอื่น
- ⚠️ = คำเตือนสำคัญ
- ⛔ = ห้ามใช้ในแมว
- q8h = ทุก 8 ชม.; q12h = ทุก 12 ชม.; q24h = ทุก 24 ชม.
1. ยาปฏิชีวนะ
| ยา (Brand) | สปีชีส์ | ขนาด (mg/kg) | ทาง | ความถี่ | ระยะเวลา | คำเตือน |
|---|
| Amox-clav (Synulox) | สุนัข | 12.5–25 | PO | q8–12h | 5–7 วัน | แพ้ beta-lactam |
| แมว | 12.5–25 | PO | q12h | 5–7 วัน | |
| Cephalexin | สุนัข | 20–30 | PO | q8–12h | Pyoderma 21–42 วัน | แพ้ beta-lactam |
| แมว | 22 q8h | PO | q8–12h | ตามเคส | |
| Doxycycline | สุนัข | 5–10 | PO | q12–24h | 7–14 วัน; tick-borne 28–42 วัน | Chelation Ca/Mg/Al |
| แมว | 5–10 | PO | q24h | 14–28 วัน | ⚠️ ห้ามให้แมวกลืนเม็ดแห้ง |
| Metronidazole (Flagyl) | สุนัข | 10–15 | PO/IV | q12h | 5–7 วัน | ⚠️ Neurotoxicity ขนาดสูง |
| แมว | 7.5–15 | PO/IV | q12h | 5–7 วัน | รสขม |
| Enrofloxacin (Baytril) | สุนัข | 5 | PO | q24h | 7–14 วัน | ⚠️ หลีกเลี่ยงสุนัขกำลังโต |
| แมว | สูงสุด 5 | PO | q24h | ตามเคส | ⚠️ ตาบอด/จอประสาทตาเสื่อม |
2. แก้ปวด / NSAID
| ยา (Brand) | สปีชีส์ | ขนาด (mg/kg) | ทาง | ความถี่ | คำเตือน |
|---|
| Carprofen (Rimadyl) | สุนัข | 2.2 q12h หรือ 4.4 q24h | PO/SC/IV | q12–24h | ⚠️ ตรวจตับ; ห้าม + สเตียรอยด์ |
| แมว | 4 single dose SC | SC/IV | 1 ครั้ง | ⚠️ ห้ามใช้ซ้ำ |
| Meloxicam (Metacam) | สุนัข | 0.2 loading → 0.1 | PO/SC | q24h | ความเสี่ยงไต/GI |
| แมว | 0.3 SC single; 0.05 PO | SC/PO | Single/taper | ⚠️ ฉลากต่างกันตามประเทศ |
| Robenacoxib (Onsior) | สุนัข | 1 PO; 2 SC ≤3 วัน | PO/SC | q24h | |
| แมว | 1 PO; 2 SC ≤3 วัน | PO/SC | q24h | NSAID ไม่กี่ตัวที่มี label แมว |
| Gabapentin | สุนัข | 10–15 | PO | q8h | ⚠️ หลีกเลี่ยง liquid มี xylitol |
| แมว | 5–10 | PO | q8–12h | ง่วง; ค่อยๆ ลดยา |
| Buprenorphine | สุนัข | 0.005–0.03 | IV/IM/SC | q4–12h | ⚠️ ยาควบคุม |
| แมว | 0.01–0.03 | IV/IM/SC/TM | q4–8h | ดูดซึมทาง transmucosal ดี |
3. ยาสลบ / ยากล่อมประสาท
| ยา (Brand) | สปีชีส์ | ขนาด | ทาง | คำเตือน |
|---|
| Acepromazine | สุนัข | 0.01–0.05 mg/kg | IV/IM/SC | ⚠️ Boxer: 0.005–0.01; ความดันต่ำ |
| แมว | 0.01–0.05 | IV/IM/SC | ตัวเย็น |
| Dexmedetomidine (Dexdomitor) | สุนัข | 2–10 µg/kg | IV/IM/SC | ⚠️ หัวใจเต้นช้า; reverse = atipamezole |
| แมว | 5–40 µg/kg | IM/SC/IV | ทำให้อาเจียนบ่อย |
| Ketamine | สุนัข | 2–5 IV (combo) | IV/IM | ⚠️ ยาควบคุม; ห้ามใช้ตัวเดียว |
| แมว | 5–7.5 IM (combo) | IV/IM | เกร็งถ้าใช้ตัวเดียว |
| Propofol | สุนัข | 2–5 IV (premed) | IV | หยุดหายใจถ้าฉีดเร็ว |
| แมว | 5.5–11 IV (premed) | IV | ⚠️ ใช้ซ้ำทุกวัน → Heinz body |
4. ยาระบบทางเดินอาหาร
| ยา (Brand) | สปีชีส์ | ขนาด (mg/kg) | ทาง | ความถี่ | คำเตือน |
|---|
| Maropitant (Cerenia) | สุนัข/แมว | 1 SC/IV; 2 PO | SC/IV/PO | q24h | อย่าใช้ปิดบังอาการอุดตัน |
| Metoclopramide | สุนัข/แมว | 0.2–0.5 | PO/SC/IM/IV | q6–8h | ⚠️ ห้ามถ้าสงสัยอุดตัน/ทะลุ GI |
| Omeprazole | สุนัข | 0.5–1.5 | PO | q12–24h | ⚠️ ไม่เกิน 8 สัปดาห์ |
| แมว | 0.7–1 | PO | q24h | |
5. ยาหัวใจ
| ยา (Brand) | สปีชีส์ | ขนาด (mg/kg) | ทาง | ความถี่ | คำเตือน |
|---|
| Furosemide (Lasix) | สุนัข | Acute 2–4 IV; chronic 1–6 PO | PO/IV/IM | q1–12h | ⚠️ ตรวจไต + electrolytes |
| แมว | Acute 0.5–2 IV; chronic 1–2 PO | PO/IV/IM | q1–24h | สูงสุด 6 mg/kg/วัน |
| Pimobendan (Vetmedin) | สุนัข | 0.2–0.3 | PO | q12h | ⚠️ หลีกเลี่ยง outflow obstruction |
| แมว | 0.1–0.3 | PO | q12h | ⚠️ Off-label; ระวัง HCM |
6. ต้านอักเสบ + ฉุกเฉิน
| ยา | สปีชีส์ | ขนาด (mg/kg) | ทาง | ความถี่ | คำเตือน |
|---|
| Prednisolone | สุนัข | 0.5–1 (อักเสบ); 2 (กดภูมิ) | PO | q24h → taper | ⚠️ ห้าม + NSAID |
| แมว | 1–2 (อักเสบ); 4.4 (กดภูมิ) | PO | q24h → taper | ใช้ prednisolone ไม่ใช่ prednisone |
| Atropine | สุนัข/แมว | 0.01–0.04 | IV/IM | PRN | Bradyarrhythmia |
| Epinephrine | สุนัข/แมว | 0.01–0.02 | IV/IO | ฉุกเฉิน | ระวัง 1:1,000 vs 1:10,000 |
⛔ ยาห้ามใช้ในแมว
| ยา | เหตุผล |
|---|
| ⛔ Paracetamol / Acetaminophen | Methemoglobinemia + ตับวาย — ตาย |
| ⛔ Ibuprofen, Naproxen, Diclofenac | พิษ GI/ไต สูงมาก |
❌ 6 คู่ยาที่ห้ามให้พร้อมกัน
| คู่ยา | ผลเสีย |
|---|
| NSAID + NSAID | แผลในกระเพาะ ไตวาย |
| NSAID + สเตียรอยด์ | เลือดออกในทางเดินอาหาร |
| Furosemide + Aminoglycoside | พิษไต/หู |
| Doxycycline + antacid (Ca/Mg/Al) | ลดการดูดซึม — ห่างกัน 2 ชม. |
| Metoclopramide + สงสัยอุดตัน GI | เสี่ยงทะลุ |
| Ketamine ตัวเดียว | เกร็ง กระตุ้น |
หมายเหตุสำหรับคลินิกในอาเซียน
ยาส่วนใหญ่ในตารางมีในไทย/มาเลเซีย/เวียดนาม — แต่หลายตัวมาจาก human generic:
| หาง่าย (generic) | นำเข้าพรีเมียม | ยาควบคุม |
|---|
| Cephalexin, Doxycycline, Metronidazole, Omeprazole, Furosemide, Prednisolone, Gabapentin | Synulox, Cerenia, Vetmedin, Onsior, Metacam, Dexdomitor | Buprenorphine, Ketamine, Propofol |
VetGo VPMS มีฐานข้อมูลยาในตัว — เช็คขนาดตามน้ำหนักอัตโนมัติ เตือนปฏิกิริยาระหว่างยา และบันทึกการจ่ายยาลงเวชระเบียน ทดลองใช้ฟรี 30 วัน
แหล่งข้อมูล: BSAVA Small Animal Formulary 11th Ed, Plumb’s Veterinary Drug Handbook 7th Ed, Merck Veterinary Manual, WSAVA Essential Medicines 2023 ตารางนี้เป็นข้อมูลอ้างอิงเท่านั้น — ตรวจสอบกับเภสัชตำราทุกครั้งก่อนสั่งยา ยาบางชนิดเป็นยาควบคุม — ปฏิบัติตามกฎหมายแต่ละประเทศ
