ตารางยาฉุกเฉิน: 18 ยาที่ต้องติดผนังคลินิกสัตว์

ตอนตี 2 สุนัข Golden 8 ขวบหยุดหายใจบนโต๊ะ — คุณมี 10 วินาทีที่จะนึกขนาด epinephrine ตารางติดผนังข้างโต๊ะฉุกเฉินเร็วกว่าเปิดมือถือ

18 ยา/สารน้ำด้านล่างครอบคลุม 5 สถานการณ์ฉุกเฉินที่พบบ่อยที่สุด ขนาดยาตาม RECOVER 2024 ตรวจสอบกับ Merck Vet Manual และ ACVIM Consensus 2024

ตารางนี้ไม่ได้ทดแทนการฝึก CPR แต่ช่วยให้คุณไม่พลาดขนาดยาตอนมือสั่น

1. CPCR — หัวใจหยุดเต้น

ยา	สุนัข	แมว	Route	ซ้ำ	หมายเหตุ
Epinephrine	0.01 mg/kg	0.01 mg/kg	IV/IO/IT	q3-5 นาที	Stock 1:1,000; IT = double dose
Atropine	0.04 mg/kg	0.04 mg/kg	IV/IO	1 ครั้ง	ใช้เร็วถ้า vagal/non-shockable
Vasopressin	0.8 U/kg	0.8 U/kg	IV/IO	สลับ epi	ทางเลือก ไม่ใช้พร้อมกัน

RECOVER 2024: ยกเลิก high-dose epi ทั้งหมด Atropine ครั้งเดียว ไม่ซ้ำ

2. Anaphylaxis — ช็อกจากแพ้

ขั้น	ยา	สุนัข	แมว	Route
1	Epinephrine	0.01 mg/kg	0.01 mg/kg	IM/IV
2	สารน้ำ	10-15 ml/kg bolus	5-10 ml/kg	IV
3	Diphenhydramine	1-4 mg/kg	0.5-2 mg/kg	IM
4	Dexamethasone SP	0.1-0.5 mg/kg	เท่ากัน	IV/IM

Antihistamine/steroid ไม่ทดแทน epinephrine steroid ออกฤทธิ์หลัง 4-6 ชั่วโมง

3. Status Epilepticus — ชักต่อเนื่อง

ขั้น	ยา	ขนาด	Route	ซ้ำ
1st	Midazolam (แนะนำ)	0.3 mg/kg; IN: 1 mg/kg	IV/IM/IN	สูงสุด 3 ครั้ง
1st	Diazepam	0.5 mg/kg IV; 1 mg/kg PR	IV/PR	สูงสุด 3 ครั้ง
2nd	Phenobarbital	4 mg/kg q20-30 นาที	IV ช้าๆ	รวม 16-20 mg/kg
2nd	Levetiracetam	60 mg/kg loading	IV/PO	3-4 ครั้ง/24 ชม.

⚠️ Diazepam hepatotoxicity ในแมว — midazolam ปลอดภัยกว่า (ACVIM)

4. Toxicosis — พิษ

สถานการณ์	ยา	สุนัข	แมว	Route
ทำให้อาเจียน สุนัข	Apomorphine	0.03 IV; 0.04 IM	🔴 ห้าม	IV/IM
ทำให้อาเจียน แมว	Dexmedetomidine	—	7 mcg/kg	IM
ทำให้อาเจียน แมว	Xylazine	—	0.44-0.5 mg/kg	IM
ดูดซับพิษ	Activated charcoal	1-2 g/kg	เท่ากัน	PO
ยาเบื่อหนู	Vitamin K1	2.5 mg/kg SC → PO 14-28 วัน	เท่ากัน	SC/PO
ยาฆ่าแมลง OP	Atropine	0.2-2 mg/kg	เท่ากัน (ต่ำ)	IV/IM/SC

🔴 ห้ามใช้ในแมว

• Apomorphine: ห้ามเด็ดขาด
• Hydrogen peroxide: ห้าม — เสี่ยง hemorrhagic gastritis รุนแรง
• Vitamin K1: ห้าม IV — เสี่ยง anaphylactoid

5. Shock — สารน้ำฉุกเฉิน

สารน้ำ	สุนัข	แมว	Route
Crystalloid (LRS/NaCl)	10-15 ml/kg bolus	5-10 ml/kg bolus	IV
HES colloid	สูงสุด 20 ml/kg	สูงสุด 10 ml/kg	IV
Hypertonic saline 7.5%	4-7 ml/kg / ~10 นาที	3-4 ml/kg	IV

ไม่ให้ full bolus ทีเดียว — ให้ ¼-⅓ แล้วประเมินซ้ำ

ยาควบคุม — กฎหมาย 3 ประเทศ

ยา	ไทย	มาเลเซีย	เวียดนาม
Ketamine	วัตถุออกฤทธิ์ ประเภท 2	DDA Part III	Psychotropic MOH
Diazepam	วัตถุออกฤทธิ์ ประเภท 4	Poisons Group A	Psychotropic MOH
Midazolam	วัตถุออกฤทธิ์ ประเภท 2	Poisons + Psychotropic	Psychotropic MOH
Phenobarbital	วัตถุออกฤทธิ์ ประเภท 4	Poisons + Third Schedule	Psychotropic MOH

มาเลเซีย: ตู้ล็อค + สมุดลงทะเบียน + เก็บ 2 ปี + ผู้ตรวจเข้าตรวจได้

ติดผนัง — 4 ข้อต้องจำ

1. CPCR: Epi 0.01 mg/kg q3-5 นาที — ไม่ high-dose — Atropine 1 ครั้ง
2. Anaphylaxis: Epi IM ก่อน — antihistamine/steroid เป็น adjunct
3. ชัก: Midazolam IN ถ้าไม่มี IV — Levetiracetam ทดแทน phenobarbital ได้
4. แมว: ห้าม apomorphine, ห้าม H2O2, ห้าม Vit K1 IV — ใช้ dexmedetomidine/xylazine

ซอฟต์แวร์จัดการคลินิกอย่าง VetGo สามารถคำนวณขนาดยาฉุกเฉินอัตโนมัติตามน้ำหนัก — ป้อน kg ได้ขนาดยา + ปริมาตรทันที

---

แหล่งข้อมูล: RECOVER 2024, Merck Veterinary Manual, ACVIM Consensus 2024 ข้อมูลเอเชียตะวันออกเฉียงใต้: Thai FDA, Malaysia DDA/DVS, Vietnam Circular 12/2020