ตารางให้สารน้ำด่วน: maintenance, shock, drops/min สุนัขแมว

แมว 4 กก. เข้ามาด้วย dehydration 8% — คุณต้องให้กี่ ml ใน 12 ชั่วโมง วิ่งกี่หยด/นาที? ตารางติดข้างเครื่องให้สารน้ำตอบได้ใน 5 วินาที

บทความนี้สรุป AAHA 2024 Fluid Therapy Guidelines เป็นตารางค้นหาตามน้ำหนัก แยกสุนัข vs แมว พร้อม drops/min สำหรับ gravity drip

แหล่งข้อมูล: AAHA 2024, AAHA/AAFP 2013, Merck Vet Manual

ตารางค้นหาตามน้ำหนัก (2-40 กก.)

กก.	สุนัข maint ml/hr	แมว maint ml/hr	5% deficit ml	8% deficit ml	สุนัข shock bolus	แมว shock bolus
2	5	3.3	100	160	30-40	10-20
4	10	6.7	200	320	60-80	20-40
5	12.5	8.3	250	400	75-100	25-50
10	25	16.7	500	800	150-200	50-100
15	37.5	25	750	1,200	225-300	75-150
20	50	33.3	1,000	1,600	300-400	100-200
30	75	—	1,500	2,400	450-600	—
40	100	—	2,000	3,200	600-800	—

⚠️ แมวต่ำกว่าสุนัขเสมอ — blood volume น้อยกว่า, โรคหัวใจแฝงพบบ่อย, เสี่ยง overload สูง

Drops/min — gravity drip

กก.	สุนัข 20gtt	แมว 20gtt	สุนัข 60gtt	แมว 60gtt
2	2	1	5	3
5	4	3	13	8
10	8	6	25	17
20	17	11	50	33
30	25	—	75	—

แมว: ควรใช้ syringe pump หรือ microdrip 60gtt — macrodrip ไม่แม่นพอ

Dehydration — วิธีคำนวณ

สูตร: น้ำหนัก (กก.) × % dehydration × 10 = ml ที่ต้องชดเชย

%	สัญญาณ
<5%	ตรวจไม่พบชัด
5-6%	skin turgor ลดเล็กน้อย
6-8%	เยื่อเมือกแห้ง, skin turgor ลดชัด
8-10%	ลูกตาบุ๋ม, persistent skin tent
10-12%	สัญญาณ hypovolemia, อาจช็อก

ชดเชยใน 12-24 ชั่วโมง + บวก ongoing losses (อาเจียน, ท้องเสีย)

Shock — bolus + ประเมินซ้ำ

	สุนัข	แมว
Bolus	15-20 ml/kg	5-10 ml/kg
เวลา	15 นาที	15 นาที
หลังจากนั้น	ประเมินซ้ำ → ซ้ำถ้าจำเป็น	ประเมินซ้ำ → ซ้ำ

ไม่ให้ full shock dose ทีเดียว — ให้ทีละส่วน → ประเมิน → ต่อ

สัญญาณ overhydration — หยุด/ลดอัตรา

สัญญาณ	ตรวจ
หายใจเร็ว, เพิ่ม effort	☐
เสียง crackles ในปอด	☐
น้ำมูกใส	☐
Chemosis (เยื่อตาบวม)	☐
น้ำหนักขึ้นเร็ว	☐

CRI — 4 ยาที่ใช้บ่อย

ยา	ขนาด	🔴 ชนิดสัตว์
Metoclopramide	1-2 mg/kg/day	สุนัข/แมว
Lidocaine	20-50 mcg/kg/min	🔴 สุนัขเท่านั้น
Fentanyl	1-5 mcg/kg/hr	สุนัข/แมว
Dopamine	5-20 mcg/kg/min	สุนัข/แมว

🔴 Lidocaine CRI สำหรับแมว = cardiotoxicity — ห้ามใช้

4 ข้อต้องจำ

1. สุนัข ≠ แมว — maintenance สุนัข 60, แมว 40 ml/kg/day; shock สุนัข 15-20, แมว 5-10
2. Bolus → ประเมิน → ต่อ — ไม่ให้ full dose ทีเดียว
3. เฝ้าระวัง overload — RR, crackles, น้ำมูกใส, น้ำหนัก
4. Lidocaine CRI = สุนัขเท่านั้น

ซอฟต์แวร์จัดการคลินิกอย่าง VetGo สามารถคำนวณ fluid rate อัตโนมัติ — ป้อน กก. + ชนิดสัตว์ → ได้ maintenance, deficit, bolus, drops/min ทันที

---

แหล่งข้อมูล: AAHA 2024 Fluid Therapy, Merck Veterinary Manual ราคาสารน้ำ: Thai FDA, Malaysia MOH